ไฟสัญญาณวับวาบ

"สวัสดีครับ มาหาใครครับ กรุณารอสักครู่ครับ เชิญครับ ขอบคุณครับ"

ระเบียบกองทัพอากาศ
ว่าด้วยการดับเพลิงและกู้ภัย
พ.ศ.๒๕๓๗
-----------------------

เพื่อให้การปฏิบัติการเกี่ยวกับการดับเพลิงและกู้ภัย ในพื้นที่รับผิดชอบของหน่วยดับเพลิงและกู้ภัย
ของกองทัพอากาศดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย รวดเร็วทันต่อเหตุการณ์ และเป็นไปในแนวทางเดียวกัน
จึงวางระเบียบไว้ดังนี้

ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า "ระเบียบกองทัพอากาศ ว่าด้วยการดับเพลิงและกู้ภัย พ.ศ.๒๕๓๗"

ข้อ ๒ ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป

ข้อ ๓ ในระเบียบนี้

"๓.๑ "หน่วยดับเพลิงและกู้ภัยของกองทัพอากาศ" หมายความว่า หน่วยดับเพลิงและกู้ภัย
ในสายวิทยาการดับเพลิงและกู้ภัยของกรมช่างโยธาทหารอากาศ

๓.๒ "หัวหน้าหน่วยดับเพลิงและกู้ภัย" หมายความว่า หัวหน้าหน่วยดับเพลิงและกู้ภัยของหน่วยขึ้นตรง
กองทัพอากาศ กองบิน หน่วยบิน ฝูงบิน ศูนย์ควบคุมและรายงาน และสถานีรายงาน

ข้อ ๔ ให้เจ้ากรมช่างโยธาทหารอากาศ รักษาการตามระเบียบนี้ และมีอำนาจออกระเบียบหรือคำสั่ง
ปลีกย่อย โดยไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ได้ตามความจำเป็นและเหมาะสม

มาตรา ๑
หน้าที่และความรับผิดชอบ

ข้อ ๕ หัวหน้าหน่วยดับเพลิงและกู้ภัย มีหน้าที่และความรับผิดชอบดังนี้

๕.๑ จัดให้มีมาตรการป้องกันและการปฏิบัติเมื่อเกิดเพลิงไหม้อาคารสถานที่ หรือทรัพย์สิน
ของทางราชการที่อยู่ในพื้นที่รับผิดชอบ ตลอดจนมาตรการปฏิบัติเมื่ออากาศยานเกิดเหตุฉุกเฉินหรือ
อุบัติเหตุในเขตควบคุมการบินของแต่ละสนามบินขึ้นไว้เป็นลายลักษณ์อักษร โดยมีนายทหารนิรภัย
การบินและนายทหารนิรภัยภาคพื้นของส่วนราชการนั้น ๆ เป็นที่ปรึกษาและช่วยเหลือ

๕.๒ สำรวจและประสานกับนายทหารนิรภัยการบินและนายทหารนิรภัยภาคพื้นของ
ส่วนราชการนั้น ๆ เพื่อกำหนดมาตรการป้องกันและปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน อุบัติเหตุ และ
เพลิงไหม้ในเขตพื้นที่ที่อยู่ในความรับผิดชอบของส่วนราชการนั้น ๆ

๕.๓ จัดให้มีสิ่งอุปกรณ์และยานพาหนะที่ใช้ในการดับเพลิงและกู้ภัยให้เพียงพอและ
เหมาะสมกับภารกิจกับให้ดำเนินการปรนนิบัติบำรุง ตรวจสอบและทดลองใช้งาน สิ่งอุปกรณ์
ตลอดจนยานพาหนะ โดยให้ปฏิบัติตามคำแนะนำทางเทคนิคของสิ่งอุปกรณ์นั้น ๆ อย่างเคร่งครัด

๕.๔ จัดให้มีอุปกรณ์ แผนที่ พิกัด อากาศยานอุบัติเหตุ (Crash Grid Map) ประจำหน่วย
ดับเพลิง และประจำรถดับเพลิงทุกคัน

๕.๕ จัดให้มีรูปภาพพร้อมรายละเอียดในส่วนที่เกี่ยวกับการดับเพลิงและกู้ภัยของ
อากาศยานแบบต่าง ๆ ที่มีประจำการอยู่ในกองทัพอากาศ

๕.๖ จัดให้มีอุปกรณ์สัญญาณแจ้งเหตุร้ายประจำหน่วย (กริ่งไฟฟ้าสำหรับให้สัญญาณ
เกิดเหตุเพลิงไหม้ อากาศยานประสบอุบัติเหตุหรือลงฉุกเฉิน)

๕.๗ จัดให้มีการสำรวจแหล่งน้ำดับเพลิง ตรวจท่อน้ำดับเพลิง ตรวจป้องกันอัคคีภัยและ
สำรวจเส้นทางภายในบริเวณพื้นที่ที่รับผิดชอบเป็นประจำ

๕.๘ จัดให้มีการฝึกซ้อมและฝึกอบรมเกี่ยวกับการดับเพลิงอากาศยานการดับเพลิงอาคาร
การช่วยเหลือผู้ประสบภัยออกจากอากาศยาน อาคานและยานพาหนะอื่น ๆ โดยหมุนเวียนฝึกอบรม
ตามหัวข้อการฝึก ตามผนวกที่แนบ

๕.๙ จัดรถดับเพลิงและ/หรือรถกู้ภัยไปเตรียมพร้อม กรณีอากาศยานเกิดเหตุฉุกเฉิน
อากาศยานลำเลียงคนป่วย (Air Evacuation) อากาศยานถ่ายอาวุธ วัตถุระเบิดหรือสารซึ่งเกิด
อันตรายได้ง่าย (Mazardous Materials) ตามความจำเป็นและเหมาะสม

๕.๑๐ ส่งรถดับเพลิงและ/หรือรถกู้ภัยตลอดจนรถลำเลียงน้ำ ออกไปดำเนินการดับเพลิง
ที่เกิดขึ้นกับอากาศยาน อาคารสถานที่ ในบริเวณพื้นที่ที่รับผิดชอบและนอกพื้นที่รับผิดชอบ
เมื่อได้รับอนุมัติจากผู้บังคับบัญชา

๕.๑๑ จัดรถดับเพลิงและ/หรือรถกู้ภัยไปเตรียมพร้อม ในขณะที่อากาศยานบุคคลสำคัญ
(VIP) ทำการขึ้นหรือลงในพื้นที่ที่รับผิดชอบ

๕.๑๒ ประกอบกำลังเข้าร่วมกับกำลังทหารอากาศโยธิน ในการปราบปรามสลัดอากาศ

๕.๑๓ ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชา

มาตรา ๒
การปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน อุบัติเหตุหรือเกิดเพลิงไหม้

ข้อ ๖ การดับเพลิงและกู้ภัยอากาศยาน ให้ถือระเบียบกองทัพอากาศ ว่าด้วยนิรภัยการบิน พ.ศ.
๒๕๒๕ ผนวก ๖ เรื่อง การปฏิบัติเมื่ออากาศยานเกิดเหตุฉุกเฉิน หรือเกิดอุบัติเหตุในเขตการบินของ
สนามบินดอนเมือง เป็นแนวทางในการปฏิบัติ

ข้อ ๗ เมื่อพบเห็นหรือได้รับแจ้งอากาศยานเกิดเหตุฉุกเฉิน เกิดอุบัติเหตุหรือเกิดเพลิงไหม้
อากาศยานหรืออาคารสถานที่ในพื้นที่ที่รับผิดชอบ ให้ส่งรถดับเพลิง รถบรรทุกน้ำดับเพลิงและรถกู้ภัย
จำนวนตามความเหมาะสม เดินทางไปยังที่เกิดเหตุทันทีและดำเนินการช่วยชีวิตผู้ประสบภัยและดับเพลิง
ตามเทคนิคที่ถูกต้อง

ข้อ ๘ จัดส่งชุดเจ้าหน้าที่ดับเพลิงและกู้ภัยพร้อมเครื่องมือและอุปกรณ์กู้ภัยเดินทางไปกับ
หน่วยบินค้นหาและช่วยชีวิต ณ ที่ตั้งนั้นทันทีที่ได้รับแจ้งเหตุหรือได้รับการร้องขอ

ข้อ ๙ เมื่อเกิดเหตุอุบัติภัยเหตุหรือสาธารณภัยขึ้นในพื้นที่ที่รับผิดชอบ ให้จัดส่งพาหนะพร้อม
เจ้าหน้าที่ เครื่องมือและอุปกรณ์ ตามความเหมาะสมกับเหตุการณ์ เดินทางไปยังที่เกิดเหตุและดำเนินการ
ช่วยเหลือทันที

ข้อ ๑๐ กรณีที่เกิดอุบัติเหตุหรือสาธารณภัยขึ้นนอกพื้นที่รับผิดชอบและได้รับการร้องขอความ
ช่วยเหลือ ให้รายงานผู้บังคับบัญชาเพื่ออนุมัติ เมื่อได้รับอนุมัติให้ไปช่วยเหลือให้ประกอบกำลังยานพาหนะ
เครื่องมือและอุปกรณ์ พร้อมเจ้าหน้าที่ตามเหมาะสม เดินทางไปให้ช่วยเหลือยังที่เกิดเหตุทันที เมื่อไปถึง
ที่เกิดเหตุให้รายงานตัวต่อผู้มีอำนาจสูงสุด ณ ที่นั้น หรือเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ การอำนวยการหรือการ
สั่งการใด ๆ ให้เป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ

ข้อ ๑๑ กรณีเกิดเหตุอุบัติเหตุร้ายแรงหรือเกิดไฟไหม้รายใหญ่ เมื่อพิจารณาเห็นว่า ไม่สามารถ
ควบคุมสถานการณ์ได้ด้วยกำลังพลและอุปกรณ์ที่มีอยู่ ให้ติต่อขอรับการสนับสนุนกำลังพล อุปกรณ์
การดับเพลิงและกู้ภัยได้ได้แก่ กำลังทหารอากาศโยธิน กรมขนส่งทหารอากาศ แผนกขนส่งหรือฝ่ายขนส่ง
หมวดขนส่ง แล้วแต่กรณี หรือหน่วยดับเพลิงของส่วนราชการอื่น ๆ ณ ท้องถิ่นนั้น ๆ

มาตรา ๓
การปฏิบัติเมื่อเพลิงสงบหรือเหตุฉุกเฉินพ้นวิกฤติ

ข้อ ๑๒ ให้ถอนกำลังกลับที่ตั้งเหลือกำลังส่วนหนึ่งเตรียมพร้อมไว้ ณ ที่เกิดเหตุ แล้วให้บริการกับ
รถดับเพลิง รถกู้ภัย รถลำเลียงน้ำ ตลอดทั้งเครื่องมือและอุปกรณ์ต่าง ๆ ทันทีที่กลับเข้าที่ตั้ง

ข้อ ๑๓ กำลังส่วนที่เหลือเตรียมพร้อมไว้ ให้สำรวจทั่วบริเวณ ถ้าพบสิ่งล่อแหลมแก่อันตราย ได้แก่
วัสดุสิ่งของที่เป็นอันตรายหรือเป็นพิษ ซากปรักหักพังที่อาจหลุด โค่นล้ม หรือพังทลายได้ ให้หาวิธีป้องกัน
อันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้จากสิ่งเหล่านั้น แต่ทั้งนี้ปฏิบัติการใด ๆ ต้องพยายามรักษาร่องรอย พยานหลักฐาน
ต่าง ๆ ไว้เสมอ ให้แจ้งเตือนอันตรายแก่บุคคลที่จะเข้าไปยังที่เกิดเหตุและให้ถอนกำลังกลับทันทีเมื่อเห็นว่า
ปลอดภัยแล้ว

ข้อ ๑๔ ให้ความร่วมมือและอำนวยความสะดวกกับเจ้าหน้าที่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องในการสืบสวน
หาสาเหตุของอุบัติภัยนั้น ๆ

มาตรา ๔
บทเบ็ดเตล็ด

ข้อ ๑๕ ให้หน่วยดับเพลิงและกู้ภัยต่าง ๆ ในกองทัพอากาศ สนับสนุนหน่วยงานทุกหน่วยของ
กองทัพอากาศเมื่อมีการร้องขอ ให้มีการบรรยายและสาธิตการป้องกัน และระงับเพลิงให้ข้าราชการ
ลูกจ้าง และครอบครัว รวมทั้งจัดให้มีการบรรยาย และสาธิตให้กับหน่วยงานในพื้นที่รับผิดชอบตาม
ห้วงระยะเวลาที่เหมาะสม

ข้อ ๑๖ ให้จัดเจ้าหน้าที่ออกสำรวจแหล่งน้ำธรรมชาติและท่อน้ำดับเพลิง ในพื้นที่รับผิดชอบให้อยู่
ในสภาพใช้ประโยชน์ในการดับเพลิงได้เมื่อต้องการ

ข้อ ๑๗ จัดให้มีการฝึกอบรมวิธีช่วยเหลือผู้ประสบภัย ออกจากอากาศยานแต่ละแบบที่มีประจำการ
อยู่ ณ สนามบินนั้น ๆ โดยประสานกับนายทหารนิรภัยการบิน

ข้อ ๑๘ ให้หน่วยดับเพลิงและกู้ภัยต่าง ๆ ในกองทัพอากาศ มีอำนาจออกข้อปฏิบัติหรือระเบียบ
ปฏิบัติภายในส่วนราชการ เป็นการเพิ่มเติมให้รัดกุมและเหมาะสมกับงานของหน่วยนั้น ๆ ได้โดยไม่ขัดหรือ
แย้งกับระเบียบนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๑๘ มีนาคม ๒๕๓๗

(หม่อมราชวงศ์ ศิริพงษ์ ทองใหญ่)

ผู้บัญชาการทหารอากาศ

ผนวก
หัวข้อการฝึกอบรมพนักงานดับเพลิง ฯ และพลขับรถดับเพลิง

๑. วิธีใช้และบำรุงรักษารถดับเพลิงอากาศยานหนัก

๒. วิธีใช้และบำรุงรักษารถดับเพลิงอากาศยานเคลื่อนที่เร็ว

๓. วิธีใช้และบำรุงรักษารถดับเพลิงอาคาร

๔. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องสูบน้ำดับเพลิง

๕. วิธีใช้และบำรุงรักษารถกู้ภัยและช่วยชีวิต

๖. วิธีใช้และบำรุงรักษาระบบกว้าน

๗. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าและชุดโคมไฟฟ้าชักเลื่อนประจำรถกู้ภัย ฯ

๘. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องตัด/ถ่างใช้กำลังไฮดรอลิค

๙. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องเลื่อยยนต์

๑๐. วิธีใช้และบำรุงรักษาหมอนลมยกสิ่งกดทับ

๑๑. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องช่วยหายใจ

๑๒. วิธีใช้และบำรุงรักษาหน้ากากหายใจ

๑๓. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องดูดควัน/เป่าลม

๑๔. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องชาร์ตแบตเตอรี่และระบบไฟฟ้าช่วยติดเครื่องยนต์รถกู้ภัย

๑๕. วิธีทดสอบการทำงานของเครื่องสูบโดยการทดสอบสูบแห้ง

๑๖. วิธีทดสอบการทำงานของระบบผสมโฟมดับเพลิง

๑๗. วิธีใช้และบำรุงรักษาระบบผงเคมีแห้งดับเพลิง

๑๘. วิธีใช้และบำรุงรักษาแม่แรงค้ำยัน

๑๙. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องกู้ภัย/ช่วยชีวิต

๒๐. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องมืองัดทำลาย

๒๑. วิธีใช้และบำรุงรักษาเครื่องมือดับเพลิง

๒๒. วิธีใช้และบำรุงรักษาสายดับเพลิงและท่อดูด

๒๓. วิธีใช้และบำรุงรักษาหัวฉีดดับเพลิง

๒๔. วิธีใช้และบำรุงรักษาระบบป้องกันตัวเองของรถดับเพลิง

๒๕. วิธีควบคุมเพลิงเพื่อป้องกันการไหม้ลุกลาม

๒๖. วิธีควบคุมเพลิงเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัย

๒๗. วิธีดับเพลิงที่ลุกไหม้อากาศยาน

๒๘. วิธีช่วยเหลือผู้ประสบภัยออกจากอากาศยาน

๒๙. วิธีดับเพลิงที่ลุกไหม้อาคาร

๓๐. วิธีการถ่ายทอดน้ำจากรถบรรทุกน้ำ

๓๑. วิธีสูบน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติ

๓๒. วิธีสูบน้ำจากท่อดับเพลิง

๓๓. วิธีถือหัวฉีดชนิดต่าง ๆ และวิธีฉีดน้ำ

๓๔. วิธีวางสายแบบทางตรง

๓๕. วิธีวางสายแบบทางกลับ

๓๖. วิธีต่อสายส่งน้ำและท่อสูบน้ำประจำรถ

๓๗. วิธีบรรทุกสายแบบต่าง ๆ

๓๘. วิธีทอดบันไดและวิธีแบกสายขึ้นทางบันได

๓๙. วิธีวางสายส่งน้ำแบบวิ่งสาย

๔๐. วิธีเข้ารถดับเพลิงที่ถูกต้องและปลอดภัย

๔๑. วิธีใช้ขวานชนิดต่าง ๆ

๔๒. วิธีใช้เครื่องมือตัดท่อระบบที่นั่งดีดตัวได้

๔๓. วิธีใช้เชือกผูกรัดและโยงยึดสิ่งต่าง ๆ

๔๔. วิธีใช้ระบบควบคุมฉีดน้ำ/โฟมแบบ ELECTRO PNEUMATIC

๔๕. วิธีใช้ระบบควบคุมแบบ PNEUMATIC

๔๖. วิธีใช้ระบบควบคุมแบบคันโยก (MANUAL)

๔๗. ฝึกวิธีการปฐมพยาบาลฉุกเฉิน

๔๗.๑ ฝึกการเข้าเฝือกชั่วคราวและเฝือกลม

๔๗.๒ ฝึกการนวดหัวใจ

๔๗.๓ ฝึกการช่วยหัวใจ

๔๗.๔ ฝึกการห้ามเลือด

๔๗.๕ ฝึกการป้องกันและแก้ไขอาการช๊อค

๔๗.๖ ฝึกการเคลื่อนย้ายผู้ประสบภัยที่กระดูกสันหลังได้รับอันตราย

๔๘. วิธีการเตรียมพร้อมกรณีต่าง ๆ

๔๙. วิธีสูบฉีดน้ำขณะขับเคลื่อนรถ

๕๐. วิธีใช้ปืนฉีดและสายแฮนด์ไลน์ควบคุมเพลิง

หมายเหตุ

๑. หัวข้อการฝึกที่กำหนดไว้นี้ ใช้หมุนเวียนฝึกได้ตลอดปี หัวข้อใดที่ฝึกไปแล้ว แต่ยังไม่คล่องตัว
หรือชำนาญดีพอ ให้จัดฝึกซ้อมซ้ำจนกว่าจะเกิดความชำนาญ

๒. เครื่องมือดับเพลิงอาจมีไม่เหมือนกันทุกหน่วย ดังนั้นหัวข้อใดไม่มีเครื่องมือจะฝึกก็ไม่ต้อง
กำหนดไว้ในตารางฝึก

๓. หัวข้อการฝึกที่กำหนดไว้นี้เป็นหัวข้อหลัก แต่ละหน่วยอาจนำไปแบ่งย่อย หัวข้อออกได้ตาม
ความเหมาะสม เช่น หัวข้อวิธีช่วยเหลือผู้ประสบภัยออกจากอากาศยาน อาจแบ่งออกได้ดังนี้

๓.๑ วิธีช่วยเหลือผู้ประสบภัยออกจาก เครื่องบินแบบ เอฟ-๕ เอ, บี, อี และ เอฟ

๓.๒ วิธีช่วยเหลือผู้ประสบภัยออกจาก เครื่องบินแบบ เอฟ-๑๖ เอ, บี, ดังนี้เป็นต้น

๔. การฝึกช่วยเหลือผู้ประสบภัยออกจากอากาศยาน ให้ประสานและขอรับการสนับสนุนจาก
นายทหารนิรภัยการบินหรือนายทหารยุทธการของฝูงก่อนทุกครั้ง

๕. การฝึกวิธีการปฐมพยาบาล ให้ขอรับการสนับสนุนวิทยากรจากโรงพยาบาลหรือหมวดแพทย์
ของที่ตั้งนั้น ๆ

เหตุด่วน, เหตุร้าย แจ้ง ศูนย์ควบคุมและสั่งการ พัน.สห.ทอ. โทร. 534-2117 - 9 ทอ. 2-2197 - 9

แจ้งเบาะแสแหล่งอบายมุข, ยาเสพติดให้โทษ, แหล่งการพนัน ผบ.พัน.สห.ทอ. โทร. 534-2113 โทรสาร. 523-7596

E-mail:dmbc4@ksc.th.com